คลังเก็บป้ายกำกับ: การพัฒนาหลักสูตร

ปฏิรูปหลักสูตร=การปฏิรูปการเรียนรู้: สมการที่เป็นจริง ?

ปฏิรูปหลักสูตร=การปฏิรูปการเรียนรู้: สมการที่เป็นจริง ?   เฉลิมลาภ ทองอาจ[*]               ข้อเขียนใด ๆ ก็ตาม แม้ผู้เขียนจะได้บรรจงสรรถ้อยคำ และนำมาร้อยเรียงอย่างวิจิตรแล้ว  ก็ยังคงเป็นรอยหมึกที่แต่งแต้มบนกระดาษที่ไร้ค่าอยู่นั่นเอง จนกว่าจะได้มีผู้มาอ่านพบ แล้วคิดใคร่ครวญ  หรือลงมือปฏิบัติตามรอยอักขระนั้น กระดาษแผ่นเดียวกันนี้ จึงจะแสดงให้เห็นคุณค่าที่แท้จริงอันประมาณมิได้  หลักสูตรอันเป็นรอยพิมพ์ความคิดของนักการศึกษาก็เป็นเช่นเดียวกันนี้  จะมีคุณค่าขึ้นมาได้ ก็ต่อเมื่อนำสิ่งที่เขียนเป็นเค้าโครงต่าง ๆ ไปปฏิบัติ  หรือทำให้ปรากฏขึ้นจริงในการจัดการศึกษา          ศาสตร์ด้านหลักสูตรกล่าวไว้ว่า หลักสูตรใด ๆ  ย่อมมีการปรับปรุง (improvement) หรือเปลี่ยนได้เป็นธรรมดา  แต่การเปลี่ยนแปลงนั้น  ต้องดำเนินไปตามหลักของเหตุผล (rational) เหตุปัจจัยที่สำคัญที่สุด  ที่ทำให้ต้องทบทวนหลักสูตร คือ ผู้เรียนอันเป็นผลของหลักสูตร  มิได้มีความรู้                … อ่านเพิ่มเติม

โพสท์ใน Uncategorized | ติดป้ายกำกับ , , , , , , , | 2 ความเห็น

ผลลัพธ์ของการสอนภาษาไทย

ผลลัพธ์ของการสอนภาษาไทย Outcomes of Thai language teaching   เฉลิมลาภ ทองอาจ โรงเรียนสาธิตจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ฝ่ายมัธยม คณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย                       ผลลัพธ์มีความสำคัญต่อการศึกษา เพราะเป็นสิ่งกำหนดเป้าหมายปลายทางของหลักสูตรและการจัดการเรียนการสอน  หลักสูตรหรือการสอนใด ๆ ที่เอ่ยถึงผลลัพธ์ชัดเจนว่า ผู้เรียนจะเป็นอะไร  มีลักษณะอย่างไร และสามารถปฏิบัติอะไรได้ รวมทั้งแสดงให้เห็นกระบวนการในการนำผลลัพธ์นั้นไปสู่การเรียนการสอนและการวัดประเมินผลที่ชัดเจน หลักสูตรนั้นย่อมเป็นหลักสูตรตามระบบการศึกษาที่เน้นผลลัพธ์เป็นฐาน  (outcomes based education: OBE)  อันเป็นระบบการศึกษาที่ตั้งอยู่บนพื้นฐานแนวคิดที่ว่า การตัดสินใจใด ๆ … อ่านเพิ่มเติม

โพสท์ใน Uncategorized | ติดป้ายกำกับ , , , , , , , , , | แสดงความคิดเห็น

ทฤษฎีหลักสูตร: พัฒนาการของกรอบแนวคิด

เฉลิมลาภ  ทองอาจ โรงเรียนสาธิตจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ฝ่ายมัธยม คณะครุศาสตร์  จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย               เมื่อทบทวนการให้นิยามคำว่า  “หลักสูตร”  (curriculum) ของนักหลักสูตรที่ได้เสนอไว้ อาทิ หลักสูตรคือกิจกรรมต่างๆ ที่จัดขึ้นทั้งภายในและภายนอกโรงเรียน เพื่อให้ผู้เรียนบรรลุจุดมุ่งหมายบางอย่างที่ได้กำหนดไว้ก่อนล่วงหน้า (Tyler; Smith, Stanley และ Shores)  หลักสูตรคือแผนที่จะทำให้ผู้เรียนเกิด   การเรียนรู้ (Taba) หรือ หลักสูตร หมายถึง การเรียนรู้ต่างๆ  ที่ได้รับการวางแผนและวางแนวทางไว้แล้วล่วงหน้าโดยโรงเรียน (Kerr)  จะเห็นได้ว่า นิยามต่างๆ เหล่านี้  ยังคงสอดคล้องกับความหมายเดิมของคำว่า  “currere” ซึ่งเป็นรากศัพท์ในภาษาลาตินของคำว่าหลักสูตร ซึ่งหมายถึง “ลู่วิ่ง” ที่ผู้เรียนจะต้องออกวิ่งไปให้ถึงจุดหมายอย่างใดอย่างหนึ่งที่ได้กำหนดไว้ … อ่านเพิ่มเติม

โพสท์ใน Uncategorized | ติดป้ายกำกับ , , , , , , , , , , | แสดงความคิดเห็น

หลักสูตรอิงสมรรถนะ: กรอบหลักสูตรกลุ่มผลผลิต

  หลักสูตรอิงสมรรถนะ:  กรอบหลักสูตรกลุ่มผลผลิต เฉลิมลาภ  ทองอาจ โรงเรียนสาธิตจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ฝ่ายมัธยม คณะครุศาสตร์  จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย                   เมื่อคิดถึงการพัฒนาหลักสูตรแต่เดิมนั้น  มักมุ่งเน้นไปที่การตั้งคำถามว่า  หลักสูตรควรประกอบด้วยความรู้หรือเนื้อหาเรื่องอะไรบ้าง  แต่ในปัจจุบันนี้  การพัฒนาหลักสูตรได้เปลี่ยนมายึดกรอบสมรรถนะ (competencies) อันเป็นความสามารถที่จะติดตัวผู้เรียนไปตลอดชีวิตแทน    สำหรับแนวคิดเกี่ยวกับสมรรถนะนั้นเป็นแนวคิดที่ได้รับอิทธิพลจากกลุ่มวิชาชีพ  หรือกลุ่มผู้ผลิตบุคลากรที่มีความสามารถเฉพาะ ประเด็นที่น่าสนใจคือ กลุ่มประเทศในยุโรปที่รวมกันเป็นประชาคมยุโรป (EU)  ได้ใช้เกณฑ์สมรรถนะมาเป็นตัวตั้งต้นในการวางนโยบายด้านหลักสูตร  โดยประชาคมยุโรปได้กำหนดสมรรถะของบุคคลที่สำเร็จการศึกษาจากประเทศสมาชิกไว้  7 สมรรถนะด้วยกัน  ด้วยเหตุนี้หลักสูตรที่เหมาะสมกับกรอบแนวคิดนี้ก็คือ หลักสูตรอิงสมรรถนะ (competency-based curriculum)  ซึ่งเป็นหลักสูตรที่เน้นความรู้เกี่ยวกับวิธีการดำเนินการ … อ่านเพิ่มเติม

โพสท์ใน Uncategorized | ติดป้ายกำกับ , , , , , , | แสดงความคิดเห็น

หลักสูตรอาเซียนศึกษาไม่ใช่หลักสูตรอาเซียน

หลักสูตรอาเซียนศึกษาไม่ใช่หลักสูตรอาเซียน   เฉลิมลาภ  ทองอาจ โรงเรียนสาธิตจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย  ฝ่ายมัธยม   คณะครุศาสตร์  จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย             กระแสหลักด้านการศึกษาในขณะนี้ เห็นจะไม่มีกระแสใดที่มีรุนแรงไปกว่าการก้าวสู่ประชาคมอาเซียน  เรากำลังเกิดความเชื่อว่า การศึกษาไทยมีหน้าที่เตรียมเยาวชนให้พร้อมที่จะก้าวเข้าสู่ประชาคมทางเศรษฐกิจประชาคมหนึ่ง  ที่จะต้องมีการเคลื่อนย้ายแรงงานเสรี  เปิดเขตเสรีการค้าและเสรีทางการศึกษา  ด้วยหวังว่า จะนำประเทศชาติและประชาชนให้เจริญสวัสดิ์พิพัฒนาไปกับการเข้าร่วมประชาคมนั้น             นโยบายส่วนใหญ่ในขณะนี้ของหน่วยงานด้านการศึกษาและการพัฒนา มักจะกล่าวถึง หลักสูตรอาเซียนศึกษา (ASEAN Studies)   ว่าจะเป็นแนวทางหรือกลยุทธ์หนึ่งที่จะพัฒนาผู้เรียนไทยให้พร้อมต่อการก้าวเป็นประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน  ประเด็นจึงอยู่ที่ว่า หลักสูตรอาเซียนศึกษาในที่นี้หมายถึงอะไร และมีโครงสร้างอย่างไรบ้าง  และคำถามที่ควรจะพิจารณาต่อมาคือ เราเชื่อจริงๆหรือไม่ว่า หลักสูตรอาเซียนศึกษาทึ่มีอยู่ขณะนี้ และที่จะสร้างขึ้นใหม่ จะสามารถทำให้เยาวชนที่เรียนตามหลักสูตรนี้ มีความรู้ความสามารถเพียงพอต่อการแข่งขันกับประเทศสมาชิกอื่นๆ  ด้วยเหตุนี้      คำว่าหลักสูตรอาเซียนศึกษา เท่าที่เป็นอยู่ในปัจจุบัน จึงไม่น่าจะเป็นหลักสูตรอาเซียน หรือหลักสูตรที่จะเตรียมคนให้มีทักษะสำหรับการใช้ชีวิตในประชาคมอาเซียน … อ่านเพิ่มเติม

โพสท์ใน Uncategorized | ติดป้ายกำกับ , , , , , , , | แสดงความคิดเห็น

หลักสูตรแกน: สิ่งที่เห็นไม่ใช่สิ่งที่เป็น

หลักสูตรแกน: สิ่งที่เห็นไม่ใช่สิ่งที่เป็น   เฉลิมลาภ  ทองอาจ โรงเรียนสาธิตจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ฝ่ายมัธยม คณะครุศาสตร์  จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย       เมื่อครั้งที่เริ่มประกาศใช้หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 ในราวปี พ.ศ. 2551-2553 นั้น  ความเข้าใจบุคคลากรทางการศึกษาส่วนใหญ่เกี่ยวกับคำว่า “หลักสูตรแกนกลาง” ซึ่งแปลจากคำว่า “core curriculum” นั้น ค่อนข้างจะเห็นสอดคล้องไปในทำนองว่า  หลักสูตรแกน หมายถึง ชุดของความรู้และทักษะพื้นฐานที่จำเป็นสำหรับนักเรียนทุกคน  ที่จะต้องทราบหรือปฏิบัติได้ (should know and be able to do) เมื่อสำเร็จการศึกษาตามหลักสูตร  จากความเข้าใจดังกล่าว หลักสูตรแกนจึงมีฐานะเป็นกลุ่มหรือชุดของวิชาความรู้ต่างๆ ที่ผู้เรียนทุกคนจำเป็นจะ “ต้อง” … อ่านเพิ่มเติม

โพสท์ใน Uncategorized | ติดป้ายกำกับ , , , , , | แสดงความคิดเห็น